Filme Dair

Inception

Inception filmine dair… Christopher Nolan tarafından yazılan-yönetilen filmde; zihnin en savunmasız olduğu rüya görme anında, bilinçaltının derinliklerindeki sırları çekip çıkaran ve onları çalan kişinin hikayesi vardır. Ama bu sefer görevi, kişinin zihninden derin sırları çalmak değildir. Böylece film, bir soru ile başlar. “En dirençli parazit hangisidir? Bakteri mi, virüs mü? Bağırsak solucanı mı?” Cevap; “Fikir.”dir. Malum; fikir, dirençlidir, bulaşıcıdır ve çok çabuk yayılır. Ufacık bir fikir; büyüyerek bizi ifade edebilir ya da yok edebilir. Böylece, en öldürücü silah ya da dönüştürücü güç aslında fikir ekmektir ve filmin karakteri de, kurban kişinin zihnine bir fikir ekecektir.

Bu süreçte zaman zaman, aktarılan gerçek yaşamın da bir rüya olduğu hissini yaşarken; bilindik bir söz de hep aklımızdan geçer. “Uykudasınız; ölünce uyanacaksınız.” Filmin kurgusu da; rüya ile bir üst rüya basamağının ilişkisi uyanış\ölüm üzerinedir. Bir alt basamakta ölmek, bir üst gerçeklik basamağında uyanmak anlamına gelmektedir. Bir nev-i bir üst seviyenin sahtesi, bir alt seviyenin gerçeğidir.

Mevlana “Rüyadaki suretleri gerçek bil, hayal sanma bedensiz bedene sahipsin, tenden çıkmaktan korkma!” der ama kendimize şu soruları da sormak gerekir. Peki “Kendi rüyamda mıyım?” Ya da “Başkasının rüyasında mıyım?” hatta “Gerçek hayatta mıyım?” Soruların cevabı için alabileceğimiz referans ise “seçim yapabilme” gücümüzden gelir. Çünkü gerçek hayatta seçim yapabiliriz, rüyada değil... Ve zihin, fikrin kaynağını daima bulabilir. Filmde, “Non, je ne regrette rien.” şarkısı, rüyadan uyanma şarkısıdır. Şarkının finali “Hayır, hiçbir şeyden üzgün değilim. Çünkü hayatım, çünkü sevinçlerim; bugün, senle başlıyor.”sözleri ile biter. Rüyadan rüyaya hep yeni bir başlangıçla ilerlerken; “Bu gerçek mi, yoksa yalnızca bir gezinti mi?” diye sorarken belki de ; eski bilgiler hemen hatırlatıyorlar bilgiyi ve diyorlar ki : “Bu hayat, yalnızca bir gezinti...” Ve filmin sonunda, belki de seçim yapma gücümüzü kullanmadığımız, özgür iradeden uzak hayatımıza bakar gibi; korkuyla ve şüpheyle başbaşa kalıyoruz. "Rüyada mıyım?"